જમીન વાંચવાની કળા
આ પુસ્તક શા માટે?
જમીનનો નિર્ણય મોટો છે, અને કાગળ ઘણી વાર છેલ્લે વંચાય છે
જમીન લેવી, વેચવી કે વારસામાં સંભાળવી — મોટા ભાગના પરિવાર આ નિર્ણય જીવનમાં એક-બે વાર જ લે છે. ત્યારે ખેતર જોવાય છે, ભાવ પૂછાય છે, વેચનાર ઓળખીતો હોય તો ભરોસો મૂકાય છે. ૭/૧૨, ૮-અ, ફેરફાર નોંધ, માપણી શીટ અને નકશા — જેમાં જમીનનું સાચું ચિત્ર લખેલું છે — તે ઘણી વાર ટોકન આપ્યા પછી વંચાય છે.
આ પુસ્તક એ ક્રમ બદલે છે: પહેલાં વાંચો, પછી નક્કી કરો.
વાંચ્યા પછી શું બદલાશે
- વધુ સારા સવાલ. વ્યવહારમાં સાથે રહેનાર દરેક — વેચનાર, દલાલ, તલાટી કે વકીલ — સાથે તમે તૈયારી અને સાચા સવાલ સાથે વાત કરી શકશો.
- રેકોર્ડ અને નકશાની સમજ. ૭/૧૨ નું દરેક ખાનું, ૮-અ, ફેરફાર નોંધ, માપણી શીટ અને TP/DP નકશા જાતે વાંચી શકશો.
- નિર્ણય પહેલાંની તપાસ. ટોકન, બાનાખત કે દસ્તાવેજ પહેલાં શું ચકાસવું તેની ચેકલિસ્ટ તમારા હાથમાં હશે.
આ પુસ્તક વકીલ, DILR કે CA ની સલાહનો વિકલ્પ નથી. તે તમને તેમની સાથે સાચા સવાલ અને સાચા કાગળ સાથે વધુ સારી ચર્ચા કરતાં શીખવે છે.
પાંચ વસ્તુ, સાથે
જમીનનો સોદો એક કાગળથી નથી બનતો. તેમાં માણસ (વેચનાર કોણ છે), નકશો (હદ ક્યાં છે), કાયદો (શરત અને પ્રતિબંધ), ભવિષ્ય (TP/DP અને વિકાસ) અને જમીન (રેકોર્ડ) — પાંચેય સાથે વાંચવાં પડે છે. આ પુસ્તક એ પાંચેયને એક સાથે વાંચતાં શીખવે છે.
અનુભવ જ્યાંથી આવ્યો
સતીશભાઈ નારણભાઈ પટેલ ખેડૂત પરિવારના દીકરા છે. ૧૯૯૦થી તેઓ જમીનના કાગળ, કચેરી અને ખેતર — ત્રણેય વચ્ચે કામ કરે છે. ૧૯૯૩માં તેમના પોતાના પરિવારની જમીન પર બોજો હતો, જે તેમણે જાતે સમજીને સાફ કર્યો. ૩૫ વર્ષમાં તેમણે સેંકડો સોદા જોયા છે: કયા બન્યા, કયા તૂટ્યા, અને કેમ.
પુસ્તકના ૨૩ સાચા કિસ્સા (નામ બદલેલા) એ જ અનુભવમાંથી છે.
આ પુસ્તક કેમ લખાયું
ગુજરાત લેન્ડ એક્સપર્ટનો હેતુ એક જ છે: જમીનનું જ્ઞાન દરેક પરિવાર સુધી પહોંચે, ફક્ત નિષ્ણાત રાખી શકે તેવા લોકો સુધી નહીં. એક વ્યક્તિ દરેકના ખેતરે કે કચેરીએ સાથે જઈ શકતી નથી. પુસ્તક જઈ શકે છે — સરળ ગુજરાતીમાં, દરેક કાનૂની વાત સાથે સ્રોત, અને એવી કિંમતે કે જમીનનો વિચાર કરતો પરિવાર તેને સૌથી પહેલાં વાંચી શકે.
અંદર શું છે
- ૫ ભાગ, ૨૩ પ્રકરણ — દરેક પ્રકરણ એક સવાલનો જવાબ.
- ૨૩ સાચા કિસ્સા, ૨૧ લાલ ઝંડા, ટોકન પહેલાંની ૧૦ તપાસ, ૧૨ કાગળની ફાઇલ.
- દરેક પ્રકરણના અંતે ચેકલિસ્ટ, અને ૯ પરિશિષ્ટ: માસ્ટર ચેકલિસ્ટ, દસ્તાવેજ-ફોર્મ યાદી, શબ્દકોશ, ફી અને સમય-કોષ્ટક, માપણી રૂપાંતર, સરકારી ઑનલાઇન સાધનો.
કોના માટે
ખેડૂત, જમીન લેનાર, જમીન વેચનાર, વારસાઈ કે સંયુક્ત જમીનના સભ્ય, NRI, જમીનના ધંધામાં નવા આવનાર, અને મહેસૂલ-કાયદો ભણનાર.
જમીન જોવાય નહીં, વંચાય.
પુસ્તક શિક્ષણ માટે છે; કાનૂની, નાણાકીય કે રોકાણ-સલાહ નથી. મોટા નિર્ણય પહેલાં લાયક વકીલ, DILR અને CA ની સલાહ લેવી.